Sylwer fod y cymhwysiad hwn dan ddatblygiad. Os ydych chi'n gweld unrhyw gamgymeriadau neu os nad yw rhywbeth yn gweithio, cysylltwch â ni yn evidence.service@wales.nhs.uk.

Mapiau Tystiolaeth

Beth yw Mapiau Tystiolaeth?

Mae ein mapiau tystiolaeth yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, lefel uchel a chadarn o dystiolaeth ar ystod o bynciau. Mae ffynonellau tystiolaeth dibynadwy yn cael eu chwilio gan dîm y Gwasanaeth Tystiolaeth yn Iechyd Cyhoeddus Cymru ac mae unrhyw ganllawiau perthnasol ac adolygiadau systematig a nodir yn cael eu categoreiddio a'u cynnwys yn ein mapiau. Mae'r mapiau hyn yn adnoddau gwerthfawr i weithwyr proffesiynol, ymchwilwyr ac ymarferwyr, gan eich helpu i nodi a chael mynediad at ymchwil eilaidd perthnasol a ddibynadwy i gefnogi eich gwaith.

Archwiliwch ein mapiau

Gallwch archwilio ein mapiau tystiolaeth presennol drwy glicio ar unrhyw un o'r pynciau o ddiddordeb isod.

  • 1. Alcohol | Ymyriadau i atal a lleihau niwed o alcohol

    Diweddarwyd Diwethaf: 17 Ionawr 2024

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff cyfoes, lefel uchel, cadarn o dystiolaeth ar y pwnc eang o camddefnyddio alocohol. Mae’r map hwn yn cynnwys tystiolaeth ar ymyriadau cyffredinol, dethol a dynodedig ac mae wedi ei greu ar gyfer cynulleidfaoedd gwahanol.

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Ebrill 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Ar y gweill.

  • 2. Brechiad Oedolion | Ymyriadau i gynyddu'r nifer sy'n ei dderbyn

    Diweddarwyd Diwethaf: 31 Ionawr 2025

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, cadarn o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau i gynyddu brechu mewn oedolion. Gall ffynonellau sydd wedi’u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy’n mynd i’r afael â’r cwestiwn canlynol: Pa ymyriadau sy’n effeithiol o ran cynyddu’r nifer sy’n cael brechiadau ymhlith oedolion (≥18 oed)?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Ionawr 2025. Disgwylir y diweddariad nesaf: Ionawr 2026.

  • 3. Brechiad Plentyndod | Ymyriadau i gynyddu'r nifer sy'n ei dderbyn

    Diweddarwyd Diwethaf: 31 Ionawr 2025

    Mae'r map hwn yn rhoi mynediad strwythuredig i gorff diweddar, lefel uchel, cadarn o dystiolaeth ar y pwnc eang o frechu plant. Gellir defnyddio’r map hwn i ddeall os yw tystiolaeth eilaidd berthnasol a chynhwysfawr wedi’i chyhoeddi i ateb cwestiynau penodol ar gynyddu’r nifer sy’n cael eu brechu ymhlith plant hyd at 18 oed, ac mae wedi’i fwriadu ar gyfer amrywiaeth o gynulleidfaoedd.

    dyddiad y chwiliad diwethaf: Ionawr 2025. Disgwylir y diweddariad nesaf: Ionawr 2026.

  • 4. Bwyta’n Iach | Ymyriadau i wella arferion bwyta'n iach ymhlith oedolion

    Diweddarwyd Diwethaf: 14 Mai 2026

    Nod y map hwn yw rhoi mynediad strwythuredig at ganllawiau sy'n seiliedig ar dystiolaeth a thystiolaeth eilaidd sy’n gadarn o ran ei methodoleg sy'n crynhoi ymyriadau wedi’u hanelu at wella ymddygiadau deietegol ymhlith oedolion.

    Please note: this map is currently a beta version and feedback is encouraged before finalisation. Please send any feedback to evidence.service@wales.nhs.uk 

  • 5. Camddefnydd O Sylweddau | Ymyriadau atal sylfaenol

    Diweddarwyd Diwethaf: 2 Rhagfyr 2024

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, cadarn o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau i atal camddefnyddio sylweddau. Gall ffynonellau sydd wedi’u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy’n mynd i’r afael â’r cwestiwn canlynol: Pa ymyriadau sy’n effeithiol ar gyfer atal camddefnyddio sylweddau yn sylfaenol mewn plant, pobl ifanc neu oedolion?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Mehefin 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Mehefin 2025.

  • 6. Gweithgaredd Corfforol | Ymyriadau i gynyddu gweithgaredd corfforol

    Diweddarwyd Diwethaf: 2 Rhagfyr 2024

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, cadarn o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau i gynyddu gweithgaredd corfforol. Gall ffynonellau sydd wedi’u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy’n mynd i’r afael â’r cwestiwn canlynol: Pa ymyriadau sy’n effeithiol ar gyfer cynyddu gweithgarwch corfforol?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Awst 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Awst 2024. 

  • 7. Hunanladdiad a Hunan-niwed | Ymyriadau i leihau cyfraddau hunanladdiad a hunan-niwed

    Diweddarwyd Diwethaf: 15 Mai 2024

    Mae’r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, cadarn o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau i leihau cyfraddau hunanladdiad a hunan-niwed. Gall ffynonellau sydd wedi’u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy’n mynd i’r afael â’r cwestiwn canlynol: Beth yw’r rhai cyffredinol mwyaf effeithiol (targedu’r boblogaeth yn gyffredinol), detholus (canolbwyntio ar is-grwpiau risg uchel) ac a nodir (i leihau ail-ddigwyddiad ymhlith y rhai sydd â syniadaeth hunanladdol hysbys a hunan-niweidio) ymyriadau ar gyfer atal hunan-niwed bwriadol a hunanladdiad ymhlith y rhai 10 oed a hŷn?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Awst 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Awst 2024. 

  • 8. Lles meddyliol | Plant a phobl ifanc

    Diweddarwyd Diwethaf: 19 Mai 2025

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff cyfoes, lefel uchel, cadarn o dystiolaeth ar ymyriadau ar gyfer cynnal a gwella lles meddyliol plant a phobl ifanc hyd at 25 oed.

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Ionawr 2025. Disgwylir y diweddariad nesaf: Mai 2026.

  • 9. Lles Meddyliol | Oedolion

    Diweddarwyd Diwethaf: 20 Tachwedd 2024

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff cyfoes, lefel uchel, cadarn o dystiolaeth ar y pwnc eang o'r ymyriadau mwyaf effeithiol a chost-effeithiol cyffredinol neu ymyriadau grŵp dethol ar gyfer cynnal a gwella’r lles meddyliol oedolion dros 18 oed.

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Mai 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Mai 2025

  • 10. Rhoi’r Gorau i Dybaco | Ymyriadau rhoi'r gorau i ysmygu

    Diweddarwyd Diwethaf: 20 Gorffenaf 2026

    Mae'r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig at gorff cadarn, cyfoes o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau ynghylch rhoi'r gorau i ddefnyddio tybaco, yn unol â meysydd 2-4 o Gynllun Gweithredu’r Llywodraeth Cymru ar Reoli Tybaco. Gall ffynonellau sydd wedi'u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy'n mynd i'r afael â'r cwestiwn canlynol: pa ymyriadau sy'n effeithiol ar gyfer rhoi'r gorau i ysmygu?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Mehefin 2026. Diweddariad nesaf: Mehefin 2028

  • 11. Tybaco | Ymyriadau atal a dadnormaleiddio

    Diweddarwyd Diwethaf: 29 Awst 2023

    Mae’r map hwn yn nodi ac yn amlinellu’r sylfaen dystiolaeth sy’n ymwneud ag atal (lleihau’r nifer sy’n manteisio) a dadnormaleiddio (lleihau derbynioldeb) defnyddio tybaco, yn unol â meysydd 2 a 4 o Gynllun Gweithredu Cymru ar Reoli Tybaco Llywodraeth Cymru.

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Ionawr/Chwefror 2024. Disgwylir y diweddariad nesaf: Ionawr/Chwefror 2025. 

  • 12. Unigrwydd | Ymyriadau i leihau unigrwydd a ynysigrwydd cymdeithasol

    Diweddarwyd Diwethaf: 3 Gorffenaf 2023

    Mae’r map hwn yn darparu mynediad strwythuredig i gorff diweddar, cadarn o dystiolaeth eilaidd ar ymyriadau i leihau unigrwydd ac ynysigrwydd cymdeithasol mewn oedolion. Gall ffynonellau sydd wedi’u cynnwys yn y map ddarparu tystiolaeth sy’n mynd i’r afael â’r cwestiwn/cwestiynau canlynol: 1) Pa ymyriadau sy’n effeithiol o ran lleihau teimladau o unigrwydd ac ynysigrwydd cymdeithasol ymhlith oedolion (16+ oed)? 2) Pa ymyriadau sy'n effeithiol o ran cynyddu cymorth cymdeithasol canfyddedig?

    Dyddiad y chwiliad diwethaf: Mai 2023. Disgwylir y diweddariad nesaf: Mai 2024.

  • 13. Screening | Interventions to increase uptake

    Diweddarwyd Diwethaf: 30 Gorffenaf 2026

    The map will aim to identify high quality, methodologically rigorous secondary evidence that may usefully inform interventions to improve screening uptake across six screening programmes delivered by Public Health Wales: Breast Test Wales; Cervical Screening Wales; Bowel Screening Wales; Diabetic Eye Screening Wales (DESW); Wales Abdominal Aortic Aneurysm Screening Programme (WAAASP) and Lung Cancer Screening (programme to be implemented in 2027).  

    Date of last search: May 2026. Next update due: May 2027. 

     

Pwy ydym ni

Iechyd Cyhoeddus Cymru yw'r asiantaeth iechyd cyhoeddus cenedlaethol yng Nghymru. Rydym yn gweithio i ddiogelu a gwella iechyd a llesiant a lleihau anghydraddoldebau iechyd ar gyfer pobl Cymru.

Sefydlwyd y Gwasanaeth Tystiolaeth yn Iechyd Cyhoeddus Cymru yn 2014 i helpu i sicrhau bod tystiolaeth ymchwil o ansawdd da wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau iechyd cyhoeddus yng Nghymru. Ein nod yw cynhyrchu cynhyrchion tystiolaeth o ansawdd uchel, gyda dulliau a phrosesau tryloyw, ar gyfer y system iechyd cyhoeddus yng Nghymru, ac i gefnogi cydweithwyr i ddod o hyd i dystiolaeth, ei gwerthuso a'i defnyddio i hwyluso'r broses o wneud penderfyniadau ar sail tystiolaeth.

Tîm Gwasanaeth Tystiolaeth.

E-bost: evidence.service@wales.nhs.uk

Cyfeiriad: Iechyd Cyhoeddus Cymru, 2 Capital Quarter, Stryd Tyndall, Caerdydd, CF10 4BZ

Gwefan: https://phw.nhs.wales/services-and-teams/observatory/